Het nieuwe klooster van de Franciscaanse Broederschap van Bethanië, ontworpen door Mixtura, een bureau van jonge architecten uit Italië, is nu klaar. Het project van 5.300 vierkante meter omvat grote ruimtes voor gebed, gastvrijheid en ontmoetingsplaatsen voor bewoners van de omliggende lokale gemeenschap van Salvador de Bahia, Brazilië.
Het ontwerpconcept is het resultaat van een uitgebreid participatief ontwerpproces tussen de architecten en de gemeenschap. Het resulterende complex bestaat voornamelijk uit low-tech gebouwen waarbij lokaal verkregen houttexturen de structuur en de bekleding bepalen.
De klassieke typologie van het klooster, die georiënteerd is rond één gesloten kloostergang, wordt hier geherinterpreteerd door het aantal kloostergangetjes te vermenigvuldigen. In totaal bestaat het kloostercomplex uit zes gebouwen. Deze gebouwen omvatten een refter, een kerk, een administratief gebouw, een bibliotheek, een sacristie en cellen.
In het ontwerp zijn ook traditionele en plaatselijk bekende middelen voor passieve koeling toegepast. Dunne plattegronden zorgen ervoor dat de wind die constant uit het oosten waait, vrij kan circuleren tussen de zes gebouwen. Bovendien beschermen grote houten daken en een brise-soleil de gebouwen tegen directe zonnestraling, terwijl luchtdoorlatende muren en draaibare regelbare panelen de kamers op natuurlijke wijze ventileren. Deze beproefde strategieën resulteren in milieuvriendelijk comfort zonder het gebruik van mechanische systemen.
Andere strategieën voor een efficiënt gebruik van hulpbronnen zijn het gebruik van fotovoltaïsche panelen en de toepassing van regenwaterrecuperatiesystemen.
Vanuit sociaal oogpunt is het klooster een belangrijk onderdeel van het bredere project dat Fondazione Betania Onlus sinds 2010 in Brazilië uitvoert. Dit werk omvat de bouw van een kleuterschool voor 120 kinderen uit de naburige favelas en de bouw van een schoolcomplex voor meer dan 500 kinderen die in zeer moeilijke omstandigheden leven.
Zoals de architecten uitleggen, maakt het klooster deel uit van een ambitieus en innovatief project om de jongeren uit de favelas van Bahia een betere toekomst te bieden, gebaseerd op een betere verzorging van lichaam, geest en ziel, en door de pedagogische en educatieve waarde van de architecturale kwaliteit van de ruimtes.
"Als architecten geloven wij sterk dat architectuur het leven van mensen positief kan veranderen. Het klooster is een project waar we al vele jaren bij betrokken zijn, zowel professioneel als menselijk. Het ging niet alleen om het creëren van een gebouw, maar ook om het begrijpen van de diepe aard van de plaats waar we gingen ontwerpen. Salvador de Bahia is een bijzondere plaats, waar de westerse cultuur samensmelt met de Afrikaanse cultuur en zo een uniek cultureel en religieus syncretisme creëert. Maar de buitenwijken zijn ook zeer kwetsbare en gevaarlijke plaatsen, waar mensen dagelijks te maken hebben met geweld en misdaad. Het klooster bevindt zich in deze context, in de wijk São Cristóvão, een van de armste en gevaarlijkste wijken van Salvador. Hier kan goede architectuur een tegengif zijn tegen de marginaliteit waartoe miljoenen mensen in voorsteden over de hele wereld zijn veroordeeld. Het is een teken van respect en waardigheid", verklaart Cesar Querci, architect bij Mixtura.
